130 lat temu urodził się gen. Franciszek Kleeberg

ród kleebergów1 lutego 1888 roku, 130 lat temu, przyszedł na świat gen. Franciszek Kleeberg

Z okazji urodzin będzie historia rodzinna.

Kleebergowie – saga rodu w zarysie

Legenda początek rodu na ziemiach polskich wywodzi od szwedzkiego żołnierza, który, jakoby nie zdążył na „ostatni prom” do ojczyzny po pokoju oliwskim (1660 r.) kończącym wojny określane mianem potopu szwedzkiego. Miałby ów były najeźdźca osiedlić się na ziemiach Rzeczpospolitej i dać początek polskiej gałęzi Kleebergów.


Fakty są jednakże inne. Nazwisko Kleeberg pochodzi z języka niemieckiego i tłumaczy się na język polski jako „Koniczynowa góra”. W Szwecji natomiast występuje nazwisko Kleberg. Prawie tożsame ale jak zawsze – „prawie” robi różnicę. Zatem początków rodu należy szukać za naszą zachodnią granicą.
Ktoś może powiedzieć, że szwedzkie nazwisko Kleberg przez jedno „e”, w Polsce dorobiło się „e” drugiego i stąd Kleeberg. Ta teza jest mało prawdopodobna; powszechną tendencją było i jest skracanie i upraszczanie (dzisiejsze: cze, nara, siema…). Dlaczego ktoś miałby postepować wbrew ogólnoświatowym i ogólnoludzkim trendom. Sytuacja przeciwna tzn.wyrugowanie jednego „e” byłaby dużo bardziej prawdopodobna. Możliwa byłaby sytuacja godząca obie teorie dotyczące pochodzenia Kleebergów, mianowicie niemieccy Kleebergowie trafili do Polski przez Szwecję.
O niemieckim pochodzeniu rodziny pośrednio świadczy fakt najliczniejszego występowania osób o tym nazwisku na terenie dzisiejszych Niemiec. Z ogólnej liczby 1512 Kleebergów, 1076 mieszka w Niemczech (najwięcej w Berlinie – 36, po 20 w Miśni, Lipsku i Hamburgu), 243 w Stanach Zjednoczonych, 142 w Australii; Kleebergów można znaleźć nawet w Afganistanie, Indonezji, Japonii, Rosji, Brazylii czy Kolumbii ale w Szwecji nie. W Polsce mieszka 13 osób o tym nazwisku, w 4 różnych miejscowościach, najwięcej w Poznaniu – 6.

Ciekawostka geograficzno-historyczna:
Na terenie dzisiejszych Niemiec znajduje się 5 miejscowości o nazwie Kleeberg, wszystkie w Bawarii, 1 miejscowość Kleeberg znajduje się w austriackiej Styrii.
Na terenach współczesnej Polski, które przed II wojną światową wchodziły w skład państwa niemieckiego można było znaleźć 4 miejscowości mające w nazwie Kleeberg : dzisiejsze Słonice w zachodniopomorskiem, Konikowo k/Gołdapi w warmińsko-mazurskiem, Klebark Wielki (Gross Kleeberg), Klebark Mały (Klein Kleeberg) k/Olsztyna również w warmińsko-mazurskiem.

Kleebergowie
Nie sięgając głęboko w przeszłość opowieść o polskich Kleebergach zaczniemy od Emiliana.
Jak wspominał Juliusz, młodszy brat Franciszka:
„Ojciec nasz był powstańcem 1863 roku. Jako uczeń V klasy gimnazjalnej w naszym rodzinnym Lwowie, mając lat 15, uciekł, by dołączyć do powstania. Nasza babka ze strony matki w czasie tego powstania była także kurierką Rządu Narodowego.”
Zatem Emilian Kleeberg, urodził się w roku pańskim 1848. Po wybuchu narodowego zrywu gorącokrwisty młodzian (kiedyś ludzie dojrzewali szybciej) porzucił naukę i przedarł się konno z terenu zaboru austriackiego do Kongresówki, gdzie przez kilka miesięcy walczył w partii Mariana Langiewicza. Po klęsce powstania i rozwiązaniu oddziału w 1864 r., Emilian Kleeberg wrócił do rodzinnego Lwowa by rozpocząć studia medyczne na tamtejszym Uniwersytecie. Chociaż Galicja (potoczna nazwa zaboru austriackiego) cieszyła się nieporównanie większymi niż pozostałe zabory swobodami, żadna policja nie lubi niespokojnych charakterów, tak i c.k. Dyrekcja Policji wolała mieć wszystko pod kontrolą. Zainteresowała się więc młodym Emilianem. Ten uszedł do Krakowa, gdzie zapisał się na wydział medyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wszakże i na nowym terenie wpadła policja na jego ślad, wobec czego postanowił kontynuować studia medyczne w Wiedniu. Ale policja i tam go znalazła. W przypływie desperacji zdecydował się wstąpić do wojska, dzięki czemu znalazł się poza zasięgiem jurysdykcji władz cywilnych. Po ukończeniu półtorarocznego kursu w szkole wojskowej otrzymał nominację oficerską. Pierwszy przydział służbowy zaprowadził go do Trembowli, gdzie został dowódcą szwadronu w Cesarsko – Królewskim Regimencie Dragonów Jana Józefa księcia von Lichtenstein. Wkrótce ożenił się z Józefą Kusché, prawnuczką francuskiego oficera, który osiadł na ziemiach polskich po klęsce Napoleona pod Moskwą w 1812 r. Spośród czworga ich dzieci, Franciszek i młodszy od niego o dwa lata Juliusz mieli zostać po latach generałami w niepodległej już Polsce. 1 lutego 1888 roku przyszedł na świat pierwszy z nich – Franciszek.

Powyższy tekst jest fragmentem większej całości.